Europa wstrzymuje realizację swoich najsurowszych zasad dotyczących sztucznej inteligencji – a reakcja już się rozpoczęła

Urzędnicy UE zgodzili się na złagodzenie niektórych aspektów ustawy o sztucznej inteligencji, w tym opóźnienie wdrożenia przepisów obejmujących szereg aplikacji wysokiego ryzyka do grudnia 2027 r., zamiast pierwotnie ustalonego terminu sierpnia 2026 r., zgodnie z najnowsza aktualizacja prawodawców UE osłabianie zasad dotyczących sztucznej inteligencji.

Do porozumienia doszło po tym, jak wiele firm stwierdziło, że UE pogrąża się w niepotrzebnych regulacjach, pozostawiając UE w tyle za konkurentami z USA i Azji.

Porozumienie osiągnięto po 9 godzinach rozmów, co jest dość standardowym procesem w negocjacjach w Brukseli. Nadal wymaga ono ratyfikacji przez przywódców UE i parlament UE, więc nie należy się spodziewać żadnych ostatecznych zmian. Konkluzja jest jednak jasna: Europa nadal chce regulować kwestie sztucznej inteligencji, tylko nieco mniej rygorystycznie.

Ostateczna umowa oznacza, że ​​autonomiczne systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka będą musiały dostosować się do wymogów do 2 grudnia 2027 r., natomiast systemy wysokiego ryzyka wbudowane w produkty wysokiego ryzyka, takie jak samochody lub urządzenia medyczne, będą musiały dostosować się do wymogów do 2 sierpnia 2028 r.

Rada stwierdziła, że ​​ma to na celu „uproszczenie” ustawy o sztucznej inteligencji, w tym poprzez zapobieganie nakładaniu się jej z innymi przepisami sektorowymi. Innymi słowy, jeśli maszyna, produkt medyczny lub urządzenie jest już regulowane jako produkt regulowany, firmy nie muszą tworzyć duplikatów dokumentów tylko po to, by zachować zgodność z ustawą o sztucznej inteligencji.

Należy jednak pamiętać, że umowa ta nie jest złotym środkiem dla dużych firm zajmujących się sztuczną inteligencją: wprowadziłaby ona zakaz publikowania niechcianych, seksualnie sugestywnych obrazów i filmów z udziałem sztucznej inteligencji, w tym tzw. aplikacji „nudifier” oraz materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dzieci.

Zakaz ma wejść w życie 2 grudnia 2026 r. Wtedy też mają zostać wprowadzone znaki wodne na treściach generowanych przez sztuczną inteligencję, co umożliwi podmiotom z branży ustalenie bardziej przejrzystego harmonogramu.

Parlament Europejski stwierdził, że pakiet uproszczeń w ramach ustawy o sztucznej inteligencji „zapewnia staranną równowagę między uproszczeniem przepisów, a utrzymaniem podejścia opartego na ryzyku Ustawa o sztucznej inteligencji i dodanie zabezpieczeń przed tzw. „aplikacjami do podglądania nagości”".

To kluczowa kwestia — mało kto by się spierał, czy powinniśmy opóźnić zajęcie się problemem deepfake'ów o charakterze seksualnym, zwłaszcza po tym, jak kobiety, młodzież i politycy stali się celem sztucznych obrazów, które są nie tylko szkodliwe, ale i destrukcyjne.

Siemens i ASML lobbowały za regulacjami dotyczącymi sztucznej inteligencji w zastosowaniach przemysłowych, przy czym agencja Reuters poinformowała, że ​​przepisy ustawy o sztucznej inteligencji nie będą miały zastosowania w przypadku, gdy istnieją regulacje dotyczące konkretnych branż.

Dla producentów, którzy obawiali się problemów z przestrzeganiem przepisów, szczególnie w niektórych regionach Europy, będących u źródeł potęgi przemysłowej, jest to mile widziana zmiana. Rodzi to również proste pytanie: kiedy uproszczenie staje się luką prawną?

Komisja Europejska pochwaliła tę umowę, zauważając, że znowelizowana ustawa o sztucznej inteligencji ma na celu promowanie innowacji, a jednocześnie ochronę obywateli przed szkodliwymi konsekwencjami sztucznej inteligencji. „Innowacja i ochrona”, „szybkość i bezpieczeństwo” oraz „mniej papierkowej roboty i więcej praw człowieka” – wszyscy tego chcą; nikt nie chce, żeby to była prawda.

Dla startupów odroczenie prac nad projektem przynosi pewną ulgę. W Unii Europejskiej tworzenie sztucznej inteligencji stało się polem minowym regulacji, a mniejsze firmy mogą nie mieć zasobów Google'a w postaci zespołu ekspertów ds. zgodności.

Jeśli wejście w życie ustawy o sztucznej inteligencji potrwa dłużej, może ona dać europejskim deweloperom większe pole do popisu, zamiast wydawać pieniądze na kancelarie prawne zaraz po rozpoczęciu prac nad projektem zalążkowym.

Jednak kompromis nie wygląda zbyt dobrze dla opinii publicznej. Systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka są określane jako „wysokiego ryzyka” nie bez powodu – mogą wpływać na to, kto zostanie zatrudniony, jak rządy świadczą usługi, jak policja korzysta ze swoich narzędzi, a nawet na funkcjonowanie infrastruktury krytycznej. Opóźnienie egzekwowania prawa może zmniejszyć obawy branży, ale opóźnia również dzień, w którym obywatele uzyskają maksymalną ochronę. To niełatwy dylemat, którego Bruksela nie będzie w stanie rozwiązać.

Europa chce być regionem, który ustala prawa ery sztucznej inteligencji. Ale chce też być miejscem, w którym firmy zajmujące się sztuczną inteligencją tworzą produkty do użytku w realnym świecie. Oba te cele są możliwe do osiągnięcia, ale trzeba je będzie wcisnąć z odpowiednim napięciem, by wywołać trochę napięcia. Porozumienie z tego tygodnia ma na celu złagodzenie tego napięcia, zanim doprowadzi do jego zaostrzenia.

Ostateczny kompromis przejdzie do kolejnej fazy formalnego procesu i, jeśli zostanie zatwierdzony, wyznaczy kurs na pierwsze kilka lat wdrażania ustawy o sztucznej inteligencji, a także będzie sygnałem dla krajów spoza UE, że nawet najbardziej ambitny organ regulacyjny ds. sztucznej inteligencji na świecie modyfikuje swoje plany w oparciu o tempo, koszty i polityczne realia wyścigu o sztuczną inteligencję.

Prawdziwe pytanie brzmi: czy Europa nadal chce egzekwować surowe przepisy dotyczące sztucznej inteligencji? Oczywiście, że tak. Ale czy Europa jest w stanie sprawić, by były one egzekwowalne, nie osłabiając ich na tyle, by tarcza bezpieczeństwa przestała działać?